{"id":1675,"date":"2025-03-18T09:11:18","date_gmt":"2025-03-18T04:11:18","guid":{"rendered":"https:\/\/hidayatnuri.uz\/?p=1675"},"modified":"2025-03-18T09:41:00","modified_gmt":"2025-03-18T04:41:00","slug":"pitir-sadaqasi-ne-sebeb-beriledi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hidayatnuri.uz\/index.php\/qq\/maqala\/1675\/","title":{"rendered":"Pitir sadaqasi ne sebeb beriledi?"},"content":{"rendered":"<p>Pitir sadaqas\u0131 &#8212; orazadan sh\u0131\u01f5\u0131w munasibeti menen beriletu\u01f5\u0131n sadaqa. Ol Ramazan ay\u0131nda paydas\u0131z g\u00e1p-s\u00f3z, islengen q\u00e1te h\u00e1m kemshiliklerdi juw\u0131w h\u00e1m de jarl\u0131, miskin, jetim h\u00e1m jesirlerd\u0131\u0144 ashl\u0131qlar\u0131n ketiriw maqsetinde engizilgen. Imam Vaki ibn Jarrah rahimahullah aytad\u0131: \u201cPitir sadaqas\u0131 \u2013 sajdayi sahuwge uqsayd\u0131. Namazd\u0131\u0144 or\u0131nlan\u0131w\u0131 sh\u00e1rt (wajip) \u00e1meli tark bol\u01f5anda, sajdayi sahuw islew menen namaz tuwr\u0131lan\u01f5aninday, pitir sadaqas\u0131 da orazan\u0131\u0144 kemshiliklerin told\u0131radi\u201d.<\/p>\n<p><em><strong>Hanafiy mazhabinda pitir sadaqas\u0131 or\u0131nlan\u0131w\u0131 wajip \u00e1mel esaplanad\u0131.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>Qashan beriliwi kerke?<\/strong><\/p>\n<p>Pitir sadaqas\u0131n ramazan hayti k\u00fani ta\u0144 atqannan ya\u01f5n\u0131y ta\u0144\u01f5\u0131 namaz\u0131n\u0131\u0144 waqt\u0131 kirgennen baslap hayt namaz\u0131na sh\u0131\u01f5\u0131wdan ald\u0131n\u01f5\u0131 waq\u0131tqa shekem beriw wajip. Ramazan ayi baslan\u0131w\u0131 menen berilse de bolad\u0131. Biraq hayt namaz\u0131nan keyinge qald\u0131rmawliq kerek. Egerde insan pitir sadaqas\u0131n hayt namaz\u0131na shekem bere almasa, namazdan keyin beredi, b\u0131raq sawabi ramazan ay\u0131nda bergeninde bolmayd\u0131, biraq beriwi sh\u00e1rt. Ya\u01f5n\u0131y on\u0131 bere almay qal\u01f5an insani\u0144 moyn\u0131nda pitir sadaqas\u0131n beriw or\u0131nlan\u0131w\u0131 wajip bol\u0131p qolaveradi.<\/p>\n<p><strong>Kimler beriw kerek?<\/strong><\/p>\n<p>H\u00far, nisab (zakat beriwge qadir) mu\u01f5dar\u0131da\u01f5\u0131 mulkke iye bol\u01f5an (pitir sadaqas\u0131n beriwde nisabdagi bayliqtin \u00f3shiwshi bol\u0131w\u0131 itibar\u01f5a al\u0131nbayd\u0131) musulman er adam h\u00e1m hayald\u0131\u0144 moyn\u0131na pitir sadaqas\u0131n beriw wajip bolad\u0131. Nisab mu\u01f5dar\u0131da\u01f5\u0131 mulkke iye insan bala\u01f5atqa jetpegen balalar\u0131 at\u0131nan pitir sadaqas\u0131n beriwi wajip. Er adam \u00e1yeli h\u00e1m bala\u01f5atqa jetken perzentleri ush\u0131n pitir sadaqas\u0131n beriwi wajip emes, b\u00e1lki olard\u0131\u0144 \u00f3zleri beriwi maqsetke muwap\u0131q boladi. Biraq bala\u01f5atqa jetken perzentleri h\u00e1m \u00e1yeli ush\u0131n olar aytpasa da, pitir sadaqas\u0131n berse, olardin moyn\u0131nan pitir sadaqas\u0131 \u00f3telgen bolad\u0131. Hayt keshesi tuw\u0131l\u01f5an b\u00f3pe ush\u0131n da \u00e1kesi pitir sadaqa beriwi wajip bolad\u0131. Hamle h\u00e1m hayt k\u00faninen ald\u0131n qayt\u0131s bol\u01f5anlar ush\u0131n bolsa or\u0131nlan\u0131w\u0131 wajip bolmayd\u0131.<\/p>\n<p><strong>Kimlerge beriledi?<\/strong><\/p>\n<p>Pitir sadaqas\u0131 musulman jarl\u0131 &#8212; miskinlerge beriledi. \u201cFatavoi Hindiya\u201d kitab\u0131nda keltiriwine qara\u01f5anda, fitrdi beriwde e\u0144 \u00e1bzal\u0131, \u00e1wele, (jarl\u0131) \u00e1ja\u01f5a &#8212; inige, apa -qar\u0131ndaslar esaplanad\u0131. Keyin olard\u0131\u0144 perzentleri. Olardan keyin \u00e1meki-apalar, keyininen olard\u0131\u0144 perzentleri. Day\u0131 &#8212; apalar h\u00e1m olard\u0131\u0144 perzentleri keyin joqar\u0131da\u01f5ilardan t\u0131sqar\u0131 a\u01f5ay\u0131nler. Olardan keyin qo\u0144s\u0131laslar, k\u00e1siplesler, keyin hamshaharlar yamasa aw\u0131llaslar haq\u0131l\u0131 esaplanad\u0131.<\/p>\n<p><strong>Kimlerge berilmeydi?<\/strong><\/p>\n<p>Pitir sadaqas\u0131 nisab mu\u01f5dar\u0131nsha bayli\u01f5i bol\u01f5an bay kisige, \u00f3zini\u0144 ata-anas\u0131, ata -ajesine, \u00f3zini\u0144 ul-q\u0131zlar\u0131na h\u00e1m olard\u0131\u0144 perzentlerine, er-hayal bir-birine beriw m\u00famkin emes. Son\u0131\u0144 menen birge, \u01f5ayr\u0131 dinge, buz\u0131qqa, g\u00fan\u00e1 h\u00e1m ma&#8217;siyatga, son\u0131\u0144 menen birge musulmanlar\u01f5a ziyan keltiretu\u01f5\u0131n h\u00e1r qanday jum\u0131slar\u01f5a sarplaytu\u01f5\u0131n insanlar\u01f5a berilmaydi.<\/p>\n<p>Pitir sadaqas\u0131n m\u00fat\u00e1jlerdi\u0144 qol\u0131na qiymatin (naq pul) beriw kerek. Bul pullar meshit qur\u0131l\u0131s\u0131, ul\u0131wma qay\u0131rqoml\u0131q jum\u0131slar\u0131 ush\u0131n beriliwi m\u00famkin emes.<\/p>\n<p><strong>Oraza tutpa\u01f5anlar ham fitr sadaqasini beredima?<\/strong><\/p>\n<p>Qandayda bir keshirim sebepli oraza tuta alma\u01f5anlar da \u00f3zleri yamasa olar at\u0131nan napaqa (ya\u01f5niy perzentleri) beriwi kerek bol\u01f5an adam pitir sadaqas\u0131n beriwi kerek.<\/p>\n<p><strong>Pitr sadaqasi qansha mu\u01f5darda beriledi?<\/strong><\/p>\n<p>2025 -j\u0131l ush\u0131n h\u00e1r bir jan bas\u0131na pitir sadaqas\u0131n\u0131\u0144 mu\u01f5dar\u0131:<\/p>\n<p>2 kl biydaydan &#8212; 8 000 (segiz m\u0131\u0144) swm;<\/p>\n<p>4 kl arpadan &#8212; 20 000 (jigirma m\u0131\u0144) swm;<\/p>\n<p>2 kl kishmishten &#8212; 100 000 (bir j\u00faz m\u0131\u0144) swm;<\/p>\n<p>4 kl xurmadan &#8212; 160 000 (bir j\u00faz alpis m\u0131\u0144) swm dep belgilendi.<\/p>\n<p>H\u00e1r kim \u00f3z m\u00famkinshiligine kelip shi\u01f5ip bul t\u00f3rt \u00f3nimni\u0144 q\u00e1legen bir t\u00farinen pitir sadaqas\u0131n berse jetkilikli.<\/p>\n<p><em>Esletpe! Pitir sadaqas\u0131 bahalar\u0131 N\u00f3kis qala bazarlar\u0131nda\u01f5\u0131 baha\u01f5a tiykarlan\u0131p belgilengen bol\u0131p, h\u00e1r bir w\u00e1layat \u00f3z bazarlar\u0131nda\u01f5\u0131 baha\u01f5a qarap pitir sadaqas\u0131n belgileydi.\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Muhammad ibn Ahmad al-Beruniy<\/p>\n<p>orta arnawli Islam bilim jurti oqitiwshisi<\/p>\n<p><strong>Sabirbaev Ilyas Asematdin uli.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pitir sadaqas\u0131 &#8212; orazadan sh\u0131\u01f5\u0131w munasibeti menen beriletu\u01f5\u0131n sadaqa. Ol Ramazan ay\u0131nda paydas\u0131z g\u00e1p-s\u00f3z, islengen q\u00e1te h\u00e1m kemshiliklerdi juw\u0131w h\u00e1m de jarl\u0131, miskin, jetim h\u00e1m jesirlerd\u0131\u0144 ashl\u0131qlar\u0131n ketiriw maqsetinde engizilgen. Imam Vaki ibn Jarrah rahimahullah aytad\u0131: \u201cPitir sadaqas\u0131 \u2013 sajdayi sahuwge uqsayd\u0131. Namazd\u0131\u0144 or\u0131nlan\u0131w\u0131 sh\u00e1rt (wajip) \u00e1meli tark bol\u01f5anda, sajdayi sahuw islew menen namaz tuwr\u0131lan\u01f5aninday,&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1676,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[41],"tags":[],"class_list":["post-1675","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-maqala"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/hidayatnuri.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/ir7FJQVVg0U7GqH.jpeg",555,370,false],"thumbnail":["https:\/\/hidayatnuri.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/ir7FJQVVg0U7GqH-150x150.jpeg",150,150,true],"medium":["https:\/\/hidayatnuri.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/ir7FJQVVg0U7GqH-300x200.jpeg",300,200,true],"medium_large":["https:\/\/hidayatnuri.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/ir7FJQVVg0U7GqH.jpeg",555,370,false],"large":["https:\/\/hidayatnuri.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/ir7FJQVVg0U7GqH.jpeg",555,370,false],"1536x1536":["https:\/\/hidayatnuri.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/ir7FJQVVg0U7GqH.jpeg",555,370,false],"2048x2048":["https:\/\/hidayatnuri.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/ir7FJQVVg0U7GqH.jpeg",555,370,false],"newsmatic-featured":["https:\/\/hidayatnuri.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/ir7FJQVVg0U7GqH.jpeg",555,370,false],"newsmatic-list":["https:\/\/hidayatnuri.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/ir7FJQVVg0U7GqH.jpeg",555,370,false],"newsmatic-thumb":["https:\/\/hidayatnuri.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/ir7FJQVVg0U7GqH-300x200.jpeg",300,200,true],"newsmatic-small":["https:\/\/hidayatnuri.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/ir7FJQVVg0U7GqH-150x95.jpeg",150,95,true],"newsmatic-grid":["https:\/\/hidayatnuri.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/ir7FJQVVg0U7GqH-400x250.jpeg",400,250,true],"menu-thumb":["https:\/\/hidayatnuri.uz\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/ir7FJQVVg0U7GqH-330x230.jpeg",330,230,true]},"author_info":{"display_name":"hidayat_admin","author_link":"https:\/\/hidayatnuri.uz\/index.php\/author\/hidayat_admin\/"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/hidayatnuri.uz\/index.php\/category\/qq\/maqala\/\" rel=\"category tag\">\u041c\u0430\u049b\u0430\u043b\u0430\u043b\u0430\u0440<\/a>","tag_info":"\u041c\u0430\u049b\u0430\u043b\u0430\u043b\u0430\u0440","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hidayatnuri.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1675","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hidayatnuri.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hidayatnuri.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hidayatnuri.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hidayatnuri.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1675"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/hidayatnuri.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1675\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1680,"href":"https:\/\/hidayatnuri.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1675\/revisions\/1680"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hidayatnuri.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1676"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hidayatnuri.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1675"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hidayatnuri.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1675"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hidayatnuri.uz\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1675"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}